«شاهزاده خانم» از دختران فتحعلی شاه قاجار،تعزیه چرخانی در مجالس زنانه. عکس: ناصرالدین شاه

«شاهزاده خانم» (از دختران فتحعلی شاه قاجار)، «تعزیه چرخان» در مجالس زنانه. عکاس: ناصرالدین شاه

.

«بنیاد رودکی» با همکاری «مجموعۀ فرهنگی و تاریخی کاخ گلستان» چندی پیش  اقدام به برپایی نمایشگاه عکسی تحت عنوان «به تماشا …» کرد که طی آن مجموعه ای از قدیمی ترین عکس های تعزیه در ایران، به نمایش گذاشته شد.

آثار به نمایش در آمده در این نمایشگاهِ عکس، بخشی از آرشیو موزۀ کاخ گلستان از تصاویر دوران قاجاریه در ایران است که به کوشش علیرضا قاسم خان – پژوهشگر و مستندساز – با موضوع شبیه خوانی و تعزیه مورد شناسایی و دسته بندی قرار گرفته اند و پیش از این یک بار در کتاب «شبیه و آینه، مجموعه عکس های تعزیۀ ایران در دورۀ قاجاریه» (انتشارات روزنه- ۱۳۸۵) نیز منتشر شده اند.

آنچه در زیر مشاهده می کنید تعدادی از تصاویر به نمایش گذاشته در نمایشگاه عکس «به تماشا..» است که همزمان با ماه محرم سال ۹۰، در «تالار وحدت» تهران برپا شد؛

 ببینید: تعدادی از قدیمی ترین عکس های تعزیه در ایران

موسیقی: بخشی از ساختۀ «پیام جهانمانی» برای آلبوم «سرخانه»

بخش از بروشور نمایشگاه عکسِ «به تماشا …»:

علیرضا قاسم خان:

تعزیه در طول تاریخ حیات خود، نسل به نسل شیوۀ نمایشی خود را گسترش داده و به لحاظ نحوۀ اجرا، وسایل و توجه مردم، توسعه پیدا کرد.

در دورۀ قاجار با گسترش آشنایی ایرانیان با تمدن غرب و ورود وسایل و ابزار جدید، تعزیه نیز مورد توجه قرار گرفت. هم در تهران، نزدیک کاخ گلستان و بازار تهران، دارای مکانی خاص شد (تکیه دولت) و هم به همت عکاسان بزرگ آن دوران، این میراث فرهنگی ثبت و ضبط شد.

عکاسانی چون عبدالله قاجار، میرزا ابراهیم خان عکاس باشی و … عکس هایی با ارزش از نمایش تعزیه گرفته اند که اکنون چون کتابی مرجع مورد توجه محققان است.


 

مطالب مرتبط