فستیوال آوینیون به عنوان یکی از بزرگ ترین رویدادهای جهان نمایش، امسال برای شصت و پنجمین سال در شهر آوینیون در جنوب فرانسه برگزار شد.
«خون و گُل سرخ» به کارگردانی گای کاسییرز، «دربارۀ مفهوم چهرۀ پسر خدا» به کارگردانی رومئو کاستلوچی، «نام من باد» اثر نویسنده نروژی یون فوسه به کارگردانی پاتریس شرو، «فاز» به کارگردانی آنه ترسا دو کرسماکر، «رقص های آزاد» به کارگردانی سیسیلیا بُنگولیا و فرانسوا شینود، و «مادموزل ژولی» به کارگردانی فردریک فیسباخ با بازی ژولیت بینوش تنها برخی از آثار شاخص حاضر در این رویداد بزرگ جهان نمایش بودند.


در روز نخست این جشنواره پاتریس پینو -کارگردان پیشروی فرانسوی- اجرایی با عنوانِ «خودکُشی» را بر اساسِ متنی از نیکُلای اِردمن به روی صحنه برد؛ متنی که در سالِ ۱۹۲۸ در شوروی سابق و به شیوه ای هَزل گونه نوشته شده و اوایل حکومت شوروی را برای تماشاگران به تصویر می کشد.
یکی دیگر از کارهای مهم این جشنواره که در برنامه رسمی آن خودنمایی می کرد اثری تحت عنوان «سوسک حمام» از سام هولکرافت نویسندۀ زن انگلیسی بود که توسط کارگردانِ فرانسوی ژان پیر وَنسنت به روی صحنه رفت.

 

 

از دیگر نکات مهم جشنوارۀ آوینیون درخواست برگزارکنندگان امسال این جشنواره از بوریس شارمز، رقصنده و کرئوگراف نامدار، برای حضور در این جشنواره بود.

بوریس شارمز که کارش تلفیقی از رقص و تئاتر، همراه با هنرهای بصری و موسیقی بود، با اجرای اثر خود به اسم «کودک» در قصر پاپ (که امروزه به مرکز اصلی جشنوارۀ تئاتر آوینیون بدل گشته) بار دیگر اثبات کرد که این فستیوال هنوز هم محفلی آزاد برای گفتگوی میان فرم های گوناگون هنری است.

و این همان شعاری است که ژان ویلار بنیان گذار این جشنواره مبنی بر همکاری فرم های مختلف هنری در این فستیوال از سال ۱۹۶۷ سر داده است.

 

«خلاقیت» امسال هم مهمترین موتور محرک فستیوال آوینیون بود. از میان ۳۷ نمایش در بخش اصلی این جشنواره، حدود ۲۶ اثر اجرای اول خود را در این فستیوال به نمایش گذاشتند. بسیاری از هنرمندان اجرای خود را مطابق با حال و هوای تاریخی و فضاهای شهر آوینیون تدارُک دیده بودند. برنامه جشنواره امسال شامل آثاری از هنرمندان دو حوزه تئاتر و رقص بود که در آن نام های کارگردانان و کرئوگراف های جوان بیشتر به چشم می خورد. اجرای نمایش های بخش «آف» این جشنواره تا پایان جولای ۲۰۱۱ ادامه داشت.

 

علاوه بر اجرای بیش از ۱,۰۰۰ نمایش ها در بخش مختلف این جشنواره، برنامه های جنبی دیگری نیز مانند نمایشگاه آثار چیدمان دانشجویان در “مدرسۀ هنر” و نمایشگاه شرکت تولید لباس″استفانی” نیز در حاشیۀ این جشنواره برگزار شدند.

 

جشنواره امسال باز هم مورد توجه تماشاگران کنجکاوی قرار گرفت که آمده بودند تا در کنار همدیگر از چشم اندازهای پیشنهادی امسالِ آوینیون دیدن کنند و در این خصوص اجراهای غیر متعارف بیشترین مخاطب را دارا بودند.

 

امسال در کنار رویدادهای رایگانی مانند نمایش فیلم نمایش ها بر روی پرده در نقاط مختلف شهر، نمایش فیلم برخی نمایش ها از شبکه های مختلف تلویزیون فرانسه و صدها نمایش خیابانی که در حاشیۀ این جشنواره برپا بودند، حدود ۱۳۸,۰۰۰ بلیت برای نمایش های این جشنواره فروخته شد و به عنوان مثال ۱۱,۰۰۰ نفر در نمایشگاه “مدرسۀ هنر” و ۵,۰۰۰ نفر در جلسات مباحث اجتماعی “تئاتر ایده ها” شرکت کردند.

بخوانید: «جشنوارۀ آوینیون»؛ حقایق و آمار

 

 

نمایش های امسال جشنوارۀ آوینیون سوال هایی مهم و اساسی ای در زمینه جامعه را طرح می کردند؛ مسائلی نظیر ارتباط ما با کودکی مان و دگرگونی نسل ها در نسبت با تاریخ و خاطرات جمعی مان، اینکه مفاهیمی نظیر”ثبات” و “اجتماعی بودن” امروزه چگونه درک و بیان می شوند؟ در عین حال فستیوال آوینیون محلی بود که در آن احزاب و گروه های سیاسی مختلف نیز می توانستند در مورد سیاست های فرهنگی به گفتگو بنشینند. مباحثی که در حاشیۀ این جشنواره شکل گرفت در مواردی حتی به پارلمان اتحادیۀ اروپا نیز کشیده شد.

 

ژان ویلار در سال ۱۹۴۷ این جشنواره را بنیان گذاشت و در واقع او بود که نام آوینیون را در جهان از «شهرِ پاپ» به «شهرِ تئاتر» تغییر داد و فضاهای اصلی شهر را به مکانی برای نوآوری هنرمندانِ تئاتر از سراسر جهان تبدیل کرد. امروزه اهمیت این رویداد فرهنگی برای کشور فرانسه در حدی است که نمایش ها ی اجرا شده در این جشنواره توسط وزارت فرهنگ فرانسه ضبط و بارها پخش می شوند.

ببینید: ۶۵ سال تاریخ یک جشنواره به روایت پوستر

 

بسیاری از هنرمندان فرانسه فعالیت هنری خود را از این جشنواره شروع کرده اند. در کنار نمایش های بزرگ و مشهوری که در این جشنواره حضور دارند، بخش اعظم فستیوال آوینیون را اجراهای خیابانی تشکیل می دهند که در فضاهای عمومی شهر اتفاق می افتند. اغلب این کارها توسط افراد آماتور اجرا می شود که در این جشنواره و در “شهر تئاتر” می توانند آثار خود را معرفی کرده و وارد جریان حرفه ای تئاتر شوند.

 

امسال در میان بیش از ۱,۰۰۰ نمایش اجرا شده در این جشنواره هیچ نمایشی از ایران در این رویداد بزرگ حضور نداشت و تنها گروهی چند نفره از هنرمندان در کنار هیاتی از مدیران دولتی، چند روزی را در این جشنواره به نظاره نشستند.
دوره بعد این جشنواره یعنی سال ۲۰۱۲ با همکاری سیمون مَک بورنی بازیگر، کارگردان و مدیر تئاتر «همکوشی» برگزار خواهد شد.

بخوانید: چقدر می توانیم تئاتری به زبان بیگانه را درک کنیم؟

 

بیشـتر بخـوانیـد:

نشست رسانه ای گروه تئاتر «دن کیشوت»
«آنتونن آرتو» و تئاترِ بیمار؛ نوشتۀ «محمد رضایی راد»
بشنوید؛ نمایشنامه خوانی «آسید کاظم» به یاد «محمود استاد محمد»
پیام سیُمین سالگردِ «روز جهانی رقص»
یادداشتی از «جلال تهرانی» دربارۀ «حمید سمندریان»
یادداشتی از «بهزاد قادری»؛ «سمندریان و سر/مایه»
اعلام انصراف «علی رفیعی» از اجرای «یرما» در «تالار وحدت»
بشنوید: حرف های تکان دهندۀ «محمود استاد محمد» دربارۀ دشواری تهیۀ دارو و اختلال در روند درمانش
یادداشتی از «محمد رضایی راد»؛ «یک چیزِ بی اعصاب ...»