میزگرد آسیب شناسی «امنیت شعلی» در خانۀ تئاترمیزگرد «انجمن منتقدان و نویسندگان» خانه تئاتر با موضوع «آسیب‌شناسی امنیت شغلی در تئاتر و رسانه» روز گذشته ۱۳ اردیبهشت ماه در خانه تئاتر برگزار شد.

به گزارش خبرگزاری ایسنا، در آغاز این نشست که به عنوان یکی از برنامه‌های هفته بزرگداشت روز جهانی تئاتر برپا شد، رسول صادقی، رییس هیات مدیرۀ «انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر» در مقدمه ای گفت: به دلیل شرایط صنفی حاکم بر مطبوعات و تئاتر بهتر دیدیم به جای اینکه جشنی برگزار کنیم و کسانی تقدیر شوند، این نشست را به مسایل صنفی اختصاص بدهیم.

صادقی با تشریح مشکلات مشابه روزنامه‌نگاران و تئاتری‌هاو از اجرا بازماندن برخی نمایش ها در سال های اخیر، ادامه داد: همان طور که با بسته شدن هر رسانه جمعی از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران بیکار می‌شوند، با توقیف هر نمایش هم امنیت شغلی تعدادی از هنرمندان تئاتر به خطر می‌افتد؛ به همین دلیل در حال حاضر مشکلات مشابهی وجود دارد و ما بهتر دیدیم این نشست را با موضوع امنیت شغلی برگزار کنیم.

پس از این توضیحات، میزگردی با حضور جاهد جهانشاهی، منتقد، مترجم و رییس پیشین هیات مدیره انجمن منتقدان و نویسندگان، عباس غفاری و ساسان پیروز به عنوان نمایندگانی از مطبوعات و تئاتری‌ها و سامی صالحی ثابت به عنوان مجری برنامه برگزار شد.

جاهد جهانشاهی: باید جسارت داشته باشیم و مشکلات را بیان کنیم

در آغاز جاهد جهانشاهی با اشاره به عنوان میزگرد، گفت: موضوع جلسه درباره آسیب‌شناسی است و حال آنکه آسیب از آسمان نمی‌افتد، بلکه آفتی پشت آن است که ما باید آن آفت را بررسی کنیم.

وی ادامه داد: ما یا جسارتش را داریم و مشکلاتمان را به صراحت بازگو می‌کنیم و اگر هم چنین جسارتی نداریم بهتر است سکوت کنیم.

این منتقد با اعتقاد بر اینکه مشکلات ما از ممیزی شروع می‌شود، توضیح داد: بدون تعارف با ارشادی‌ها باید بگویم تمام عرصۀ هنر با ممیزی درگیر است. در این شرایط نمی‌توانیم انتظار رشد تئاتر و پرورش نسل جوان را داشته باشیم. چرا که از نسل پیش چیزی به نسل جوان منتقل نشده، زیرا سانسور رگ و ریشه همه چیز را به هم می‌ریزد. در این وضعیت هرگز نمایندگانی از ارشاد حاضر به گفت‌و‌گو با ما نیستند آن‌ها تنها از دور برای ما حکم صادر می‌کنند.

ساسان پیروز: محروم کردن هنرمندان از حق کار کردن، مجازات کردن هنرمندان است

در ادامه، ساسان پیروز، دیگر عضو «انجمن منتقدان و نویسندگان»، با اشاره به فیلمی که دو سال پیش در انجمن با موضوع آسیب‌شناسی امنیت شغلی خبرنگاران ساخته شده بود، توضیح داد: آن زمان این موضوع را مطرح کردیم که چرا از یکدیگر حمایت نمی‌کنیم؟ وقتی بچه‌های مطبوعات دچار مشکل می‌شوند، چرا اصناف دیگر واکنشی نشان نمی‌دهند؟

پیروز با اشاره به تعطیلی «انجمن صنفی روزنامه‌نگاران» یادآور شد: تعطیلی این انجمن با وجود تمام اشتباهات و اشکال های احتمالی اش برای دیگر انجمن‌ها اعلام خطر بود، اما آن زمان کسی در سینما و تئاتر و دیگر هنرها واکنشی نشان نداد و این چنین بود که در گام بعدی خانه سینما تعطیل شد. همه اینها نشان می‌دهد ما مدام در حال عقب نشینی هستیم.

این روزنامه‌نگار ادامه داد: خانه تئاتر اصولا برای خودش جایگاه صنفی قائل نبوده و ما این جسارت را نداشته‌ایم که تقاضای صنف بودن داشته باشیم. در شرایط فعلی وظیفۀ خانه تئاتر را تا حد تامین بیمه اجتماعی و پیگیری دفن هنرمندان در قطعه هنرمندان بهشت زهرا کاسته‌ایم در حالی که این موضوعات جزو  تکالیف دولت است.

وی با تاکید بر اینکه خانه تئاتر باید عملکردی فراتر از این داشته باشد، اظهار تاسف کرد: هرگز به این درخواست ما بهایی داده نشده است؛ بنابراین ما در حال حاضر توده‌ای انسانی هستیم، نه یک تشکل صنفی سازمان یافته.

عضو هیات مدیره پیشین «انجمن منتقدان و نویسندگان» خانه تئاتر، یکی از مشکلات بزرگ تئاتر ایران را در سوء مدیریت‌ها دانست و تصریح کرد: مدیریت فرهنگی ما را گروه‌های سیاسی تعیین می‌کنند؛ بنابراین مدیران فرهنگی پاسخگوی تمایلات و درخواست‌های آن گروه‌های سیاسی هستند نه هنرمندان. از سوی دیگر در این وضعیت هنرمندان قربانی دعوای میان دو گروه سیاسی می‌شوند.

ساسان پیروز در ادامه با اشاره به ممنوع‌الکار بودن برخی از هنرمندان ادامه داد: در قوانین آمده تا زمانی که جرم کسی ثابت نشده آن فرد مجرم نیست و کسی حق مجازات او را ندارد؛ ممنوع الکاری یک هنرمند، یک مجازات است. اما این روزها برخی از افراد بدون اینکه جرمشان در هیچ دادگاه صالحی ثابت شده باشد و بدون اینکه امکانی برای دفاع از خود داشته باشند، از امکان کارکردن محروم شده‌اند.

عباس غفاری: سیاستمدارانِ سودجو از منفعت طلبی ما سوءاستفاده می کنند

در ادامه، عباس غفاری دیگر کارگردان تئاتر و عضو «انجمن منتقدان و نویسندگان» با اشاره به تعطیلی تشکل‌های صنفی در ایران یادآور شد: آغاز این ماجراها همیشه با سکوت ما در برابر بهانه‌های سیاسی و  انگ‌ زدن ها همراه بوده است.

غفاری ادامه داد: در کشور ما یک مشکل اجتماعی وجود دارد؛ ما همیشه فردگرا هستیم و برای همین چیزی به نام صنف در ایران هرگز پا نگرفته است. زیرا هر یک از ما دنبال سهم طلبی فردی خود هستیم. اگر خانه تئاتر هم به جایی نمی‌رسد، به همین دلیل است.

کارگردان نمایش‌های «نجواهای شبانه» و «خواب بی‌وقت حوریه» اضافه کرد: سیاستمداران سودجو از این وضعیت سوء استفاده می‌کنند و این چنین است که این مشکلات مدام در طول تاریخ تکرار می‌شود، زیرا زیرساخت لازم برای رسیدن به یک تشکل فرهنگی وجود ندارد.

او با اظهار تاسف از منفعت‌گرایی فردی هنرمندان گفت: تا وقتی اوضاع این است، نه تنها ما را هنرمند نمی‌دانند بلکه حتی از حقوق شهروندان ساده‌ هم بهره مند نیستیم.

غفاری با یادآوری آنچه که بر سر سالن های تئاتر و سینمای تئاتر لاله‌زار آمد، متذکر شد: اگر زمانی جلوی بسته شدن تئاترها و سینماهای لاله‌زار را می‌گرفتیم، امروز نگران تئاتر شهر نبودیم.

جواد اعرابی: اشکال از خود ماست

در بخش دیگری از این نشست، جواد اعرابی بازرس پیشین خانه تئاتر و عضو «انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر» در پاسخ به پرسشی درباره تغییر اساسنامه خانه تئاتر توضیح داد: برای موسسات فرهنگی هنری یک اساسنامه تیپ در وزارت ارشاد تعیین کرده اند، خانه سینما خواست آن را تغییر بدهد و با همین بهانه آن را تعطیل کردند.

اعرابی با بیان اینکه اساسنامه خانه تئاتر هنوز ظرفیت‌های بسیار زیادی دارد، خاطرنشان کرد: چرا ما تا به مشکلی برمی‌خوریم فورا می‌خواهیم اساسنامه را تغییر بدهیم؟ در حال حاضر خود ما مشکل داریم نه اساسنامه. تا زمانی که منافع فردی ملاک است نمی‌توانیم کار صنفی انجام بدهیم.

جاهد جهانشاهی: ما با کسی دشمنی نداریم

در پاسخ به این سخنان جواد اعرابی، جاهد جهانشاهی گفت: وقتی نمی‌دانیم کجاییم چرا تعارف می‌کنیم؟! هر انجمنی برای خودش فرهنگی دارد. وقتی خود ما انتقادپذیرنیستیم یعنی دگم و تنگ نظریم. وظیفه ما در  انجمن منتقدان جز نقد چیز دیگری نیست. اتحاد داشتن به آسانی رخ نمی‌دهد بلکه پروسه ای طولانی دارد.

وی تاکید کرد: ما با ارشاد و با هیچکس دیگری دشمنی نداریم، اما به آن‌ها می‌گوییم انتقاد پذیر باشید و به مدیران می گوییم دست‌کم برای بقای بیشتر خودتان انتقادات را بپذیرید تا بتوانید بیشتر دوام پیدا کنید.

پیروز: هنرمندان را قربانی جدال گروه های سیاسی نکنید

سپس ساسان پیروز با تاکید بر اینکه در گام نخست باید از حقوق اولیه خود دفاع کنیم گفت: وقتی به مسایل اصناف دیگر و نقض حقوق انسانی دیگران بی تفاوت هستیم، در قدم بعدی خودمان دچار مشکل خواهیم شد. در وهله اول باید به عنوان یک انسان و یک شهروند شهامت داشته باشیم و حقوقمان را بشناسیم و آن را طلب کنیم. هدف همه ما بهبود وضعیت است و هیچ یک از ما مبارز سیاسی نیستیم، به این معنا که به دنبال کسب قدرت سیاسی نیستیم، فقط می خواهیم از حقوق انسانی و قانونی خودمان بهره مند باشیم.

پیروز ادامه داد: بسیاری از افرادی که امروز قربانی می‌شوند، همان کسانی هستند که دو سال پیش در مورد مشکلات دیگران سکوت کردند. و این حتی شامل حال خود مدیران هم می شود. در حال حاضر جامعه تئاتری به دلیل برخوردهای نادرست مسوولان، به سمت عصبیت، صراحت و اعتراض پیش می‌رود و طرف مقابل ما جایی برای گفت‌و‌گو و رفع مشکل باقی نمی‌گذارد.

این روزنامه‌‌نگار با اشاره به موج استعفای مدیران تئاتری در سال گذشته اظهار تاسف کرد: فضا در سال های اخیر به شکلی تغییر کرده و کار به جایی رسیده مدیری که خودش ۲۰ ـ ۳۰ سال در این سیستم کار کرده و مورد اعتماد بوده، سال گذشته متوجه می‌شود که دیگر حاضر نیست با این سیستم کار کند!

وی تاکید کرد: از گروه‌های سیاسی که مدیران فرهنگی را انتخاب می‌کنند، خواهش می‌کنیم بیش از این هنرمندان را قربانی جدال های سیاسی‌شان نکنند.

غفاری: وقتی کسی برای انسان ها ارزش قائل نیست، حرف زدن از «امنیت شغلی» ممکن نیست

در تکمیل این توضیحات عباس غفاری با اشاره به توقیف تعدادی از نمایش‌ها گفت: مشکل اینجاست که ما برای ساعت‌های زندگی افراد دیگر اهمیت قائل نیستیم.

او با یادآوری توقیف نمایش «عشق و عالیجناب» کار حسین پاکدل، افزود: بابک حمیدیان بازیگر این نمایش پس از شش ماه تمرین و بعد از توقیف این نمایش، دچار افسردگی شده بود و خودش می‌گفت می‌خواسته خودکشی کند. اگر او خودکشی می‌کرد کدام مسؤول تئاتری پاسخگو بود؟! ما به راحتی و با یک «نه» ساده تمام زحمات یک گروه را هدر می‌دهیم! وقتی کسی برای انسان‌ها ارزش قائل نیست، امنیت شغلی چگونه به وجود بیاید؟

ایرج راد: با استناد به قوانین موجود، حق خود را طلب می کنیم

به گزارش ایسنا، در بخش پایانی این برنامه ایرج راد ـ مدیر عامل خانه تئاتر ـ که در پایان برنامه به حاضران پیوسته بود، در پاسخ به پرسشی توضیح داد: از همان روز تشکیل خانه تئاتر این مشکلات بود و ما به آن آگاه بودیم؛ البته قوانین بسیاری وجود دارد که با استناد به آن می‌توانیم حقوق خود را طلب کنیم که نمونه آن مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی است.

نایب رییس هیات مدیره خانه تئاتر ادامه داد: در مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی تئاتر به عنوان یک شغل تصویب شده و جزییات بسیاری درباره آن وجود دارد. همینطور در مورد مممیزی در تئاتر موارد مشخصی وجود دارد، که غیر از این موارد هیچ نمایشی برای روی صحنه رفتن نباید با مانع مواجه شود.

او با اشاره به برگزاری جلسات مشترک با مسؤولان شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: خوشبختانه اکثریت اعضای کمیسیون مدافع حرف های ما بودند. و حالا در حال پیگیری هستیم و از آنها جواب می‌خواهیم.

ایرج راد همچنین از برگزاری جلسه‌ای مشترک با مجمع تشخیص مصلحت نظام خبر داد و گفت: از ما دعوت شد در این جلسه حضور پیدا کنیم. به هر حال این موارد در شکل قانونی‌اش، در حال پیگیری است البته فرد به تنهایی نمی‌توند کاری از پیش ببرد. اگر افراد منافعشان را در جمع ببینند، این مشکلات با پشتیبانی همه ما زودتر حل می شود.

منبع: خبرگزاری ایسنا

مطالب مرتبط