محمد رضایی راد پس از حدود یک دهه دوری از تئاتر رسمی، با اجرای نمایش «و آنک انسان» به صحنۀ تئاتر برگشته است؛ نمایشی که اجرای آن بی هیاهو و در نوعی سکوت خبری، در سالنی کم اهمیت و مهجور آغاز شده، اما به سرعت توجه جامعه روشنفکری را به سوی خود جلب می کند.

«افشین هاشمی» در حال اجرای «و آنک انسان» نوشتۀ «محمد رضایی راد» در سنترال استیج کالیفرنیا«و آنک انسان» نمایشی تک نفره با بازی افشین هاشمی است که این روزها در تماشاخانه «استاد مشایخی» در حال اجراست.

این نمایش که کاری از «گروه تئاتر خانه» با نویسندگی و کارگردانی محمد رضایی راد است، از طریق بازآفرینی اعترافات یکی از اعضای گروه وسولد میرهولد (کارگردان و تئوری‌پرداز سرشناس تئاتر روسیه) در لایۀ ظاهری اش به سرنوشت هنرمندانی چون میرهولد در دوران حکومت استالین می‌پردازد، اما  در چهارچوب یک روایت مستند از دورانی خاص باقی نمی ماند.

نمایش «و آنک انسان» تا ۳ مردادماه، هر روز (به جز شنبه ها) ساعت ۱۹:۱۵ ، در سالن «استاد مشایخی» (واقع در ضلع شمال غربی چهارراه ولیعصر، جنب کفش ملی) اجرا می شود.

علاقه مندان به تماشای این نمایش می توانند برای خرید اینترنتی بلیت به سایت www.tiwall.com مراجعه کنند یا برای رزرو تلفنی با شمارۀ ۰۹۱۹۶۴۷۴۷۶۰ تماس بگیرند.

 

دربارۀ نمایش:
عبور از بحران و نقیضه ای بر تئاتر رسمی

در برابر تئاتر خنثی و رسمی دهۀ اخیر ایران، نمایش تک نفرۀ «و آنک انسان» را شاید بتوان پیشنهادی متفاوت دانست؛

نمایشی که عامدانه خود را از به کارگیری عناصر تزئینی (چون نور و صحنه و لباس چشمگیر) محروم می کند و به جای قرار گرفتن در چهارچوب ها و قواعد تالارهای بزرگ و مشهور تهران، به سالنی کوچک و مهجور و تازه تاسیس پناه می برد، تا در برابر نگاه حاکم بر «تئاتر رسمی» و جریان رو به گسترش «تئاتر تجاری»، از کلیدی ترین ارزش هنر تئاتر، یعنی «اندیشه ورزی»، دفاع کند.

شاید نخستین مواجهه با سالن کوچک «استاد مشایخی» برای بسیاری از تماشاگران نمایش «و آنک انسان» شوکه کننده باشد.

با اینحال باید انتخاب این سالن مهجور و حتی نابسامانی های آن را بخشی از پروژۀ «تئاتر ویروسی» و «غیر کلینیکی» محمد رضایی راد در سال های اخیر به حساب آورد؛ تئاتری که خود را از مظاهر چشم نواز تئاتر «رسمی» و «تجاری» دور می کند با عریان شدن از عناصر تزئینی، بار دیگر مخاطب را به اندیشیدن دعوت کند.

محمد رضایی‌ راد چند سال پیش – پس مواجهه با موانع متعددی که بر سر اجرای نمایش های مختلف اش پیش آمد – با انتشار متن بیانیه ‌مانندی از‌جریان تئاتر رسمی کناره گرفت.

بیشتر بخوانید: «در ستایش تئاتر ویروسی» نوشتۀ محمد رضایی راد

اما درست همزمان با این کناره‌گیری – که خودش علت آن را «ناممکن شدن تئاتر» به خاطر سیاست‌های فرهنگی حاکم بر تئاتر عنوان کرد – گروه «تئاتر خانه» را تاسیس کرد تا با اجرای نمایش در حریم خانه‌های شخصی و محیط های غیررسمی، فعالیت خلاقۀ خود را به شکل آزادانه تری دنبال کند.

«گروه تئاتر خانه» به ماوایی برای رضایی راد تبدیل شد تا بی توجه به نظام مالی یا اداری حاکم بر تئاترایران (در دهۀ ۸۰)، تلاش برای شکستن مرزهای نمایشنامه هایش و طرح ریزی تئاتر مورد علاقه اش را ادامه دهد. در همین دوران بود که وی با انتشار یادداشت های مانند «در ستایش تئاتر ویروسی» و «آنتونن آرتو و تئاتر بیمار» -که هر دو در مجلۀ «نمایشگر» منتشر شدند- به شرح دقیق تر منظور خود از اصطلاح «تئاتر ویروسی» و انتقادش از تفکر حاکم بر نظام رسمی تولید تئاتر ایران پرداخت.

فاصله گرفتن «گروه تئاتر خانه» از ساختار بروکراتیک حاکم بر تئاتر ایران و محرومیت شان از امکانات اختصاصی سالن های بزرگ تئاتر، هرچند با دشواری های فراوانی همراه بود، اما موجب شکلگیری آثاری شد که چه بسا در نظام محافظه کار حاکم بر تئاتر دهۀ ۸۰ ایران، هرگز «مجالی بروز» و «امکانی برای وجود» پیدا نمی کردند.

به این ترتیب، محمد رضایی ‌راد اگرچه در این سال‌ها به طور رسمی از تئاتر کناره گرفته بود، اما به شکلی پارادوکسیکال یکی از پرکارترین تئاتری‌های سال‌های اخیر بوده است.

او درست در همین دوران حاشیه نشینی خود، با همراهی اعضای «گروه تئاتر خانه» نمایش‌های متعددی چون «من یک موجود بلوتوثی هستم، به من نگاه کنید!»، «رویای طاهره‌گان خاموش»، «خانم قرمزی، یک نمایش غیرفاخر»، «من یک موجود توئیتری هستم، از من عکس بگیرید!»  و « و آنک انسان» را در مکان‌هایی بیرون از چهارچوب های سالن های رسمی تئاتر، روی صحنه برده است.

نمایش «و آنک انسان» پیش از اجرای عمومی خود در سالن کوچک «استاد مشایخی» که از ۵ تیرماه آغاز شده، بیش از ۲۰ اجرای مختلف را در فضاهای شخصی و مستقل را پشت سرگذاشته و در اجراهای گوناگون خود پیش از این افرادی چون سوسن شریعتی، شیوا ارسطویی، بهرام بیضایی، رخشان بنی‌اعتماد، بابک احمدی، مراد فرهادپور، حمید امجد، محمد یعقوبی، حمید احیا، بهمن فرمان‌آرا، امیر اثباتی، مسعود کیمیایی، رضا میرکرمی، شهرام مکری، علیرضا شجاع‌نوری، جهانگیر کوثری، حبیب رضایی، محسن عبدالوهاب، مژده شمسایی، سیروس علی‌نژاد، امین تارخ، واروژ کریم‌مسیحی و سعید راد را به سوی خود جلب کرده است.

 

«و آنک انسان»

نویسنده و کارگردان: محمد رضایی راد

بازیگر: افشین هاشمی

دستیاران کارگردان: میلاد رحیمی، سیما مبارکشاهی / مدیر صحنه: احسان بیات فر

طراح اعلان و برنوشت: صالح تسبیحی/ عکاس: نوشین جعفری

۵ تیر تا ۳ مرداد ۱۳۹۳/ تماشاخانه استاد مشایخی/ ساعت ۱۹:۱۵

بیشـتر بخـوانیـد:

بهرام بیضایی: آیا فردا روز بهتری است؟
جریان های تئاتر قرن بیستم؛ استفاده از «فیلم» در تئاترِ معاصر
بشنوید؛ نمایشنامه خوانی «آسید کاظم» به یاد «محمود استاد محمد»
«بُکُش و سرگرمم کن»؛ نگاهی به کیفیت سلیقۀ مدیران تئاتر
سخنرانی «محمد رضایی راد» دربارۀ کتاب «هزار افسان کجاست؟»
یادداشتی از «حسین ذوقی»؛ «ما شاهدان زوال، شهادت می دهیم»
نامۀ «نغمه ثمینی» به «بهرام بیضایی» به مناسبت تولدش
بشنوید: حرف های تکان دهندۀ «محمود استاد محمد» دربارۀ دشواری تهیۀ دارو و اختلال در روند درمانش
یادداشتی از «محمد رضایی راد»؛ «یک چیزِ بی اعصاب ...»